Sztolnie Srebrnogórskie

[talar]

Powstanie Srebrnej Góry jest ściśle związane z górnictwem. Nie wiadomo dokładnie, od kiedy były znane złoża rud ołowiu i srebra, ale istnieją zapiski o znajdowaniu kulek galeny już bardzo dawno. Pierwsza znana wzmianka mówi o „górze srebra”. Znajdowała się ona na terenie sąsiedniego Budzowa,, który w 1331 r. książę ziębicki Bolko II sprzedał wraz z tą górą. Wiedziano już wcześniej o występowaniu tu srebra, a wspomniano też o złocie, co nie znalazło później potwierdzenia. Przyjmuje się również, że ks. Bolko II wydał wówczas pierwszy przywilej górniczy dla Srebrnej Góry. Rozwój górnictwa nastąpił jednak nieco później. Dopiero ok. 1370 r. powstała tu pierwsza osada górnicza założona przez gwarków ze Złotego Stoku i przybyszy z Miśni. Próby wydobycia galeny okazały się zachęcające, zawierała ona sporo srebra. Górnictwo rozwijało się przyciągając nowych inwestorów. W 1419 r. tereny leśne koło Srebrnej Góry, wraz z przywilejem na roboty górnicze zakupił klasztor cystersów z Henrykowa, ale wybuch wojen husyckich spowodował upadek tutejszego górnictwa a sama osada została zniszczona. Przez dłuższy czas osada i dawne sztolnie stały opuszczone. Próby eksploatacji podjęło dopiero w 1454 r. gwarectwo utworzone przez mieszczan z Kłodzka, Barda, Ząbkowic Śl. I innych miast śląskich. W tym samym roku klasztor henrykowski potwierdził swój przywilej górniczy. W 1459 r. drugie gwarectwo założyli kupcy krakowscy, a w 1493 r. cystersi sprzedali swoje tereny Pogrellom. Roboty górnicze rozwijały się pomyślnie, a ich apogeum przypadło na 1 połowę XVI w. W 1527 r. utworzono nowe, duże gwarectwo, którego udziałowcami byli m. in. ks. Legnicki Fryderyk oraz kupcy wrocławscy i drezdeńscy. Roboty też prowadził na własnym terenie Książę Ziębicki Karol, który ok. 1530 zbudował duży kunszt wodny dla odwodnienia sztolni.

Mimo pomyślnego rozwoju wydobycia rudy, nigdy nie doszło do jej przerobu na miejscu. Najbliższą hutą wytapiającą srebrnogórską rudę był Złoty Stok, dokąd wożono ja wozami konnymi. Świadczy to jednak, iż kopalnie srebrnogórskie nie były zbyt wydajne. Szacuje się, że w najlepszym okresie wydobywano tu ok. 50 t. rudy, z której uzyskiwano do 30 kg srebra rocznie. Aby zapobiec wożeniu rudy i rozwinąć roboty górnicze ks. ziębicko-oleśnicki Joachim Podiebradowicz nadał Srebrnej Górze w 1536 r. prawa wolnego miasta górniczego, a w 1540 r. miasto otrzymało herb. Roboty górnicze nie miały jednak dużego zasięgu, jak w innych sudeckich ośrodkach. Nie powstała też huta. Wykonano jednak kilka sztolni o łączne długości kilkuset m, czynne były też urządzenia odwadniające. Po śmierci ostatniego z Podiebradowiczów ks. Karola Krzysztofa w 1569 r. Srebrna Góra przeszła na własność korony czeskiej i w 1577 r. została wyłączona z ks. ziębickiego jako królewszczyzna. W 1584 r. właścicielem miasta i kopalń został ks. von Rosenberg, posiadający również Złoty Stok. Dalsze dzieje obu tych górniczych miast są ze sobą powiązane. Miasto rozwijało się już jako ośrodek protestancki. W 1542r. wzniesiono kościół ewangelicki, natomiast miejscowi katolicy należeli do parafii w Budzowie, bowiem Srebrna Góra nie posiadała wówczas jeszcze kościoła katolickiego. Natomiast w 1593 r. powstała tu szkoła ewangelicka.

W 1600 r. ks. Peter Wock von Rosenberg sprzedał Srebrną Górę ks. brzesko-legnickiemu Joachimowi Fryderykowi. Wówczas to miasto stało się enklawą ks. brzesko-legnickiego na obszarze ks. ziębickiego. Taki stan utrzymywał się do śmierci ostatniego Piasta brzesko-legnickiego, ks. Jerzego Wilhelma w 1675 r. Na początku XVII w., w latach 1604-07, dochodziło do buntów chłopów w okolicy miasta. Pomyślny rozwój miasta i górnictwa przerwała wojna 30-letnia.
Obecnie pozostało już wiele to sztolniach chociaż w okolicznych lasach można jeszcze znaleźć pozostałości po nich.

[katand]

polecam zwiedzanie kopalni w Złotym Stoku niesamowite przeżycie

[admin]

Nom, chętnie bym zobaczył

[othbaal]

Ja też, kiedyś trzeba się wybrać